Festiwal Górecki - Penderecki

Górecki i Penderecki to nazwiska, bez których nie sposób wyobrazić dziś sobie kart kulturowego dziedzictwa. Festiwal im poświęcony stanowi hołd, jaki pragną złożyć NOSPR oraz jej goście w 85. rocznicę urodzin. W kolejnych dniach festiwalu, rozpiętego pomiędzy szczęśliwymi datami ich przyjścia na świat, będziemy świadkami twórczej odysei wybrańców bogów. A są w niej momenty pełne tak blasku, jak i cienia, zachwytu i niechęci krytyków, lat krętej wędrówki w poszukiwaniu własnej muzycznej tożsamości, wreszcie – jej odnalezienia i wypłynięcia na pełne morze.

Choć Góreckiego i Pendereckiego charakteryzują osobowości oraz brzmieniowe światy tak niezwykle odmienne, jednocześnie istnieje pomiędzy ich życiem i dziełem więź duchowych braci. W końcu razem, jako „młodzi gniewni”, bezkompromisowo rzucili wyzwanie muzyce, stając się najważniejszymi reprezentantami polskiej awangardy XX stulecia. W podobnym też czasie odwracają się od niej, by powrócić do „raju utraconego”: wzorców oraz inspiracji czerpanych z nieprzebranego bogactwa tradycji i Sacrum.

Ostatecznie Górecki wybrał drogę redukcji muzycznej materii na rzecz esencji jej znaczenia, Penderecki zaś zwrócił się w stronę „nowego romantyzmu”. Jakiej trzeba siły charakteru, hartu ducha i artystycznej pewności, by płynąć pod prąd ówczesnym kompozytorskim tendencjom i politycznym ograniczeniom. Jakiegoż wreszcie trzeba geniuszu, by pieśni przeszłości wyśpiewać językiem nowym, wyprzedzającym swoją epokę...

W dorobku Góreckiego i Pendereckiego znalazły się niemal wszystkie muzyczne gatunki, z których wybrane zabrzmią podczas czternastu dni festiwalowych wydarzeń: od pieśni chóralnej, przez dzieła kameralne, aż po wielkie formy symfoniczne. Zaprezentowane zostaną również utwory mistrzów – pedagogów, czuwających nad rozwojem ich wielkich talentów (Szabelski, Malawski, Wiechowicz) oraz tych, dla których Górecki i Penderecki sami stali się niezastąpionymi przewodnikami wśród konstelacji twórczego uniwersum (Knapik, Krzanowski, Wnuk-Nazarowa, Nepelski).

Parafrazując wypowiedź Krzysztofa Pendereckiego, czy twórczości wyjątkowych solenizantów nadamy miano tradycyjnej czy też awangardowej – jest ona bez wątpienia autentyczna. To właśnie wierność sobie oraz artystyczna prawda stanowią tę tajemniczą siłę, która w muzyce Góreckiego i Pendereckiego tak nieodparcie każe nam za sobą podążać.

Agnieszka Nowok-Zych