Helsinki Philharmonic Orchestra / Susanna Mälkki / 23. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena

Sala koncertowa
czwartek
11 kwietnia 2019 | godz. 19:30
Helsinki Philharmonic Orchestra / Susanna Mälkki / 23. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena

Program

Jean SibeliusEn Saga op. 9

Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur

Ludwig van Beethoven – V Symfonia

Przed koncertem, o godz. 18.45 Towarzystwo Przyjaciół NOSPR zaprasza do sali kameralnej na spotkanie z Marcinem Majchrowskim, który omówi wykonywane tego wieczoru utwory.

Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 (1878) napisał Piotr Czajkowski (1850-1893) podczas pobytu nad Jeziorem Genewskim, gdzie szukał ukojenia po rozpadzie swego (z góry skazanego na porażkę) małżeństwa. Powstanie utworu zawdzięczamy Josifowi Kotkowi, skrzypkowi i przyjacielowi kompozytora, który służył Czajkowskiemu inspiracją i pomocą. Prawykonanie Koncertu miało miejsce w 1880 w Wiedniu – utwór spotkał się z falą krytyki (Eduard Hanslick napisał, że jest to muzyka, która „śmierdzi dla uszu”). Jeszcze za życia Czajkowskiego  znalazł się jednak w ścisłym kanonie literatury skrzypcowej. Elementy pozornie sprzeczne – epicki gest i romantyczny liryzm, melancholia i „kozacki” wigor – łączą się tu zgodnie, na wzór skrzypcowej Symfonii hiszpańskiej Edouarda Lalo, która (grana przez Kotka w gabinecie Czajkowskiego, towarzyszącego mu przy fortepianie) była bezpośrednim impulsem do napisania Koncertu.     

V Symfonia c-moll op. 67 (1804–1808) Ludwiga van Beethovena (1770–1827) to jeden z kamieni milowych w historii muzyki. O jej początkowym motywie miał powiedzieć Beethoven swemu sekretarzowi i biografowi, Antonowi Schindlerowi: „Tak los puka do drzwi”. To wielkie pytanie decyduje o patetycznej tonacji i w burzliwym charakterze Allegro. Ale aby uchwycić ideę utworu, trzeba go rozpatrywać w całości, czyli łącznie z finałem. Tam ciemne chmury c-moll przełamane i rozproszone zostają przez słońce C-dur, w którym połyskują instrumenty dęte (m.in. aż trzy puzony, piccolo, kontrafagot), wprowadzające entuzjastyczny i hymniczny temat marszowy, będący symbolem rewolucji francuskiej – wykazano zresztą uderzające podobieństwa tego finału do Chóru wolności (1792) François-Josepha Gosseca oraz Hymnu do zwycięstwa (ok. 1794) Martina-Josepha Adriena. Tak oto dawny świat, w którym nad człowiekiem panował los i siły nadnaturalne, odchodzi w przeszłość. Odtąd to człowiek jest panem swego losu. Beethoven podzielał zdanie Immanuela Kanta: „Oświeceniem nazywamy wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy”.

Marcin Trzęsiok

 

Koncert Helsinki Philharmonic w Katowicach odbędzie się pod Honorowym Patronatem Ambasadora Republiki Finlandii, Pana Juha Ottmana.

Concert under the Honorary Patronage of the Ambassador of the Republic of Finland, Mr. Juha Ottman.

Dyrygent

Susanna Mälkki

Wykonawcy

Helsinki Philharmonic Orchestra
Pekka Kuusisto skrzypce
Brak miejsc

Abonament