Między Ivesem a Crumbem

Utwory artystyczne kompozytorów amerykańskich nie należą w Polsce do często wykonywanych. NOSPR posiada w swoim dorobku kilkanaście polskich prawykonań dzieł twórców tak wybitnych, jak: Charles Ives, John Cage, Edgar Varèse, George Crumb, Leonard Bernstein, John Adams. Niektóre z nich odbyły się w ramach festiwali Warszawska Jesień, pozostałe w poprzedniej siedzibie orkiestry. Obchodzona w bieżącym roku 140. rocznica urodzin i 60. rocznica śmierci Charlesa Ivesa, ojca nowoczesnej muzyki amerykańskiej, stała się bodźcem do poszerzenia tego dorobku, a w efekcie do stworzenia panoramy dwudziestowiecznej muzyki zza oceanu. Przegląd ten obejmie dzieła twórców pięciu pokoleń utrzymane w różnorodnej stylistyce i obsadzie wykonawczej.

W serię dziewięciu koncertów, które odbędą się między 6 a 21 grudnia 2014 roku, obok NOSPR włączy się AUKSO, Camerata Silesia, Orkiestra Muzyki Nowej, Kwartet Śląski, Trio fortepianowe AdAstra oraz soliści ‒ klarnecistka Sharon Kam, skrzypkowie: Sergei Krylov, Piotr Pławner i Piotr Tarcholik, pianiści: Adam Wodnicki i Eugeniusz Knapik. Dominantą całego przedsięwzięcia będą utwory Ivesa, w tym bodaj najbardziej znane ‒ Central Park in the Dark i The Unanswered Question. Przypomniane zostaną trzy sonaty skrzypcowe tego twórcy, a także II Sonata fortepianowa, Trio fortepianowe i I Kwartet smyczkowy. Camerata Silesia przygotowała specjalnie na tę okazję ponad 30 utworów ze zbioru 114 Pieśni tego kompozytora.

Cały cykl koncertów zainauguruje Concerto in D Igora Strawińskiego, pierwsza kompozycja twórcy Święta wiosny skomponowana po uzyskaniu przez niego w 1945 roku obywatelstwa USA. Jego twórczość już wcześniej wywarła wpływ na kompozytorów amerykańskich i wraz z estetyką krzewioną przez Nadię Boulanger (u której studiowało w Paryżu wielu Amerykanów) dała młodym silny impuls w kierunku neoklasycyzmu. Tę grupę twórców w programach grudniowych koncertów reprezentować będą Aaron Copland i jego nieformalny uczeń Leonard Bernstein, ten ostatni tym razem nie jako autor popularnej West Side Story, lecz klasycyzującej Serenady nawiązującej do Uczty Platona oraz uwertury do operetki Kandyd.

Data koncertu NOSPR w cyklu Między Ivesem a Crumbem pokrywa się z terminem 4. Europejskiego Kongresu Klarnetowego, który odbędzie się w dniach 11-13 grudnia 2014 roku w katowickiej Akademii Muzycznej. Dzięki temu przypomniane zostaną, i to w wykonaniu słynnej Sharon Kam, koncerty klarnetowe Coplanda i Artiego Shawa.

Uwagę słuchaczy o bardziej tradycyjnych upodobaniach i kojarzących określenie „muzyka amerykańska” z międzywojennymi big-bandami, swingiem i produkcjami hollywoodzkimi  przyciągną nie tylko znane utwory Georga Gershwina ‒ Uwertura kubańska i Amerykanin w Paryżu, ale także pochodzącego z Moraw kompozytora-emigranta Ericha Wolfganga Korngolda ‒ Suita The Adventures of Robin Hood skomponowana z muzyki do filmu pod tym samym tytułem.

Muzykę sięgającą do niekonwencjonalnych środków wyrazu, amplifikacji i preparacji tradycyjnych instrumentów reprezentować będą utwory kameralne Georga Crumba ‒ Black Angels, Vox balaenae i Eleven Echoes of Autumn, którymi w Polsce zachwycono się pod koniec lat siedemdziesiątych, czyli w latach rozkwitu polskiej awangardy. W innym z kolei nurcie amerykańskiego postmodernizmu, tj. w minimal music mieści się zarówno III Symfonia Philipa Glassa, jak i dynamiczna fanfara na orkiestrę Short Ride in a Fast Machine Johna Adamsa.

Aleksandra Konieczna

 

6.12.2014 | 19.30 | sala koncertowa

AUKSO | Marek Moś dyrygent | Sergei Krylov skrzypce

Igor Strawiński Concerto in D
Leonard Bernstein Serenada na skrzypce, harfę, perkusję I orkiestrę smyczkową
Philip Glass III Symfonia

7.12.2014 | 18.00 | sala kameralna

Orkiestra Muzyki Nowej | Szymon Bywalec dyrygent | Agnieszka Gajgier-Otręba flet
Alicja Lizer-Molitorys flet | Marek Toporowski klawesyn | Stanisław Lasoń wiolonczela
Dorota Adamczak fortepian

Eugeniusz Knapik Corale, interludio e aria
Charles Ives A Set of Three Short Pieces
George Crumb Vox balaenae
George Crumb Eleven Echoes of Autumn
Charles Ives The Unanswered Question, cz. III

10.12.2014 | 19.30 | sala kameralna
NOSPR kameralnie

Trio fortepianowe AdAstra: Anna Szabelka skrzypce | Łukasz Frant wiolonczela | Jolanta Galon-Frant fortepian

Charles Ives Piano Trio
Henry Cowell Piano Trio in 9 short movements
Paul Schőnfield Cafe Music

11.12.2014 | 19.30 | sala kameralna   
Recitale mistrzowskie

Adam Wodnicki fortepian

Charles Ives II Sonata fortepianowa Concord, Mass., 1840-1860, cz. III The Alcotts
Leonard Bernstein Touches
John Corigliano Fantasia on an Ostinato
James Wintle Etiuda na lewą rękę (utwór dedykowany Adamowi Wodnickiemu)
Phil Winsor Passages na fortepian i komputer (utwór dedykowany Adamowi Wodnickiemu)
Robert Muczynski Desperate Measure op. 48 (Paganini Variations)
William Bolcom 9 New Bagatelles

12.12.2014 | 19.30 | sala koncertowa
4. Europejski Kongres klarnetowy

NOSPR | José Maria Florêncio dyrygent | Sharon Kam klarnet | polscy laureaci konkursów klarnetowych: Bartłomiej Dobrowolski | Szymon Fortuna | Bartosz Pacan | Agata Piątek | Tomasz Żymła

Charles Ives Central Park in the Dark
Aaron Copland Koncert na klarnet i orkiestrę
Artie Shaw Koncert na klarnet i orkiestrę
Leonard Bernstein Uwertura do operetki Kandyd
Aleš Pavlorek Concerto grosso na 4 klarnety i orkiestrę (prawykonanie)
John Adams Short Ride in a Fast Machine
John Williams Victor's Tale z muzyki do filmu Terminal
George Gershwin Uwertura kubańska

13.12.2014 | 19.30 | sala kameralna

Camerata Silesia | Anna Szostak dyrygent | Piotr Sałajczyk fortepian | soliści w trakcie ustalania

Charles Ives 114 Pieśni (wybór)

14.12.2014 | 19.30 | sala kameralna
Recitale mistrzowskie

Piotr Pławner skrzypce | Eugeniusz Knapik fortepian

Charles Ives II, III i IV Sonata skrzypcowa

20.12.2014 | 19.30 | sala kameralna

Kwartet Śląski: Szymon Krzeszowiec skrzypce | Arkadiusz Kubica skrzypce | Łukasz Syrnicki altówka
Piotr Janosik wiolonczela
Marcin Trzęsiok prowadzenie

Charles Ives I Kwartet smyczkowy
Walentin Silwestrow Quartetto piccolo
George Crumb Black Angels. Thirteen Images from the Dark Land

21.12.2014 | 12.00 | sala koncertowa

NOSPR | Sergey Smbatyan dyrygent | Piotr Tarcholik skrzypce
Marcin Majchrowski komentator

Erich Wolfgang Korngold Suita The Adventures of Robin Hood
Samuel Barber Koncert skrzypcowy
George Gershwin Amerykanin w Paryżu