Kwartet Śląski / Grzegorz Biegas / Wajnberg w Polsce

Chamber hall
saturday
4 May 2019 | time:18:00
Kwartet Śląski / Grzegorz Biegas / Wajnberg w Polsce

Programme

Mieczysław WajnbergXIII Kwartet smyczkowy

Szymon Laks III Kwartet smyczkowy

Zygmunt Noskowski Kwartet fortepianowy d-moll

Jednoczęściowy XIII Kwartet smyczkowy op. 118 (1977) jest pierwszym, jaki Mieczysław Wajnberg (1919-1996) napisał po śmierci Dymitra Szostakowicza (1906-1975), swego najbliższego przyjaciela i mentora zarazem. To muzyka skondensowana, w kilku aforystycznych rozdziałach kreśląca narrację pełną powściąganej emocji (z obramowującą całość „miłosną” figurą romantycznego „toczka”).

Szymon Laks (1901-1983), urodzony w rodzinie warszawskich Żydów, wyjechał w roku 1927 do Paryża, gdzie komponował w stylu neoklasycznym. Podczas wojny został wywieziony do Auschwitz (był tam wpierw skrzypkiem, potem dyrygentem obozowej orkiestry), następnie do Sachsenhausen i Dachau. Doświadczenia te opisał w książce Gry oświęcimskie (1979). Po wojnie wrócił do Paryża. Tam powstał III Kwartet „na polskie tematy ludowe” (1945) – osobliwie wolny od ciężaru doświadczeń wojennych, wyraz nostalgii i powrotu do życia.

Zygmunt Noskowski (1846-1909) – kompozytor, pedagog, publicysta, społecznik – był najwybitniejszym symfonikiem polskim 2 poł. XIX wieku. Dysponował doskonałym warsztatem kompozytorskim, który pozwalał mu budować niezwykle szerokie łuki narracyjne, znakomicie słyszalne także w twórczości kameralnej. Kwartet fortepianowy d-moll op. 8 (przed 1879) – wykonany w m.in. Weimarze z udziałem Franciszka Liszta, który wspierał swym autorytetem talent młodego Polaka – trafia wprost „do serca”, ale nie za pomocą sentymentalnych chwytów, lecz kaligraficznie czystego artyzmu. Finał, oparty na rytmach krakowiaka, podkreśla polski charakter dzieła.

Marcin Trzęsiok