NOSPR kameralnie / "Byłam tam. Elżbieta Dzikowska. Argentyna"

Concert hall
sunday
16 June 2019 | time:19:30
NOSPR kameralnie / "Byłam tam. Elżbieta Dzikowska. Argentyna"

Programme

Gość specjalny – Elżbieta Dzikowska

 

Alberto Ginastera – Impresjones de la Puna na flet i zespół  

Ástor Piazzolla – Koncert na gitarę, bandoneon i zespół smyczkowy Hommage á Liège  

***

Máximo Diego Pujol – Suite Buenos Aires wersja na gitarę i kwartet smyczkowy  

 

tradycyjne tanga argentyńskie – w aranżacji Álvara Hagopian:

Carlos Gardel (muzyka), Alfredo Le Pera (słowa) –
Mi Buenos Aires querido
Volver  

Mariano Mores (muzyka), Enrique Santos Discépolo (słowa) – Cafetin de Buenos Aires

José Tinelli (muzyka), Manuel Ferradas Campos (słowa) – Sera una noche

Javier Zirpolo (muzyka), Hermanos Simón (słowa) – Chacarera del violin

Ariel Ramírez (muzyka), Felix Luna (słowa) – Alfonsina y el mar  

Ástor Piazzolla (muzyka), HoracioFerrer (słowa) – Libertango

 

Po śmierci Brazylijczyka Heitora Villa-Lobosa w 1959 roku Alberto Ginastera (1916-1983) z Argentyny stał się najbardziej znanym kompozytorem klasycznym w Ameryce Łacińskiej.  Aktywność na polu kompozycji rozpoczął jako zdeklarowany argentyński patriota, wykorzystując elementy ludowe i popularne (okres ten sam kompozytor określił mianem "nacjonalizmu obiektywnego"). Z czasem jego warsztat kompozytorski wzbogacił się o formy, cechy stylistyczne i techniki nowej muzyki zachodnioeuropejskiej, łącznie z atonalizmem, technikami seryjnymi i aleatoryzmem.

Skomponowany w 1934 r. Impresiones de la Puna  jest przykładem wczesnej orientacji Ginastery, w tym przypadku jego zainteresowaniami przedkolumbijskim dziedzictwem Ameryki Łacińskiej. Tytuł odnosi się do ponurego, skalistego pustkowia wysoko w północnych Andach, sercu starego imperium Inków. Krótki, trzyczęściowy utwór Ginastery stwarza zarówno dźwiękową wizję odległego górskiego krajobrazu, jak i wyobrażenie rdzennej muzyki miejscowych Indian.

Część I - Quena - przypomina o istnieniu fletu bambusowego, dziedzictwa kultury Inków, używanego przez Indian południowoamerykańskich zarówno do improwizacji solowej, jak i do towarzyszenia pieśniom. Melodia o nostalgicznym wyrazie prowadzi do solowej partii fletu.

Część II - Cancion - nawiązuje do yaravi, melancholijnej pieśni o nieszczęśliwej miłości, ale mimo żałobnej aury kończy się w żywym, pulsującym rytmie. 

Część III -  Danza - to wirujący taniec w synkopowanym rytmie, z wolniejszym środkowym interludium i z fletem wykonującym kwieciste arabeski.

 

Ástor Piazzolla (1921-1992) napisał Koncert podwójny na bandoneon, gitarę i orkiestrę smyczkową na V Międzynarodowy Festiwal Gitarowy w Liège, który odbył się w 1985 roku. Na premierze Piazzolla zagrał partię bandoneonu, a partię gitary - argentyński gitarzysta Cacho Tirao. Solistom towarzyszyła Filharmonia Liège pod dyrekcją kubańskiego kompozytora, dyrygenta i gitarzysty Leo Brouwera. Jeden z biografów Piazzolli sugeruje, że kompozytor czerpał inspirację z muzyki angielskiego kompozytora Williama Waltona (którego żona pochodziła z Argentyny). Istnieje też aranżacja koncertu na duet gitarowy z zespołem smyczkowym.

Część I - Lentament - ogranicza obsadę do dwóch instrumentów solowych, które sprawiają wrażenie dwóch przekazywanych obok siebie improwizowanych monologów, utrzymanych w aurze dojmującej nostalgii i tęsknoty.  

Część centralna określona została jako Milonga. Jest to forma pieśni w rytmie tanga, ale podanego łagodniej niż zazwyczaj, bez ekspresyjnych akcentów. Zgodnie z tradycją milongi,  część ta ma postać nastrojowego duetu, w formie pytań i odpowiedzi. 

Finał to typowe tango nuevo: rytm tanga mniej dosłowny, wyraz wzmożonej aktywności w zakończeniach fraz, efekty perkusyjne, liryczne wątki i inne charakterystyczne dla Piazzolli cechy stylistyczne. nawiązujące zarówno do południowoamerykańskiej jak i północnoamerykańskiej muzyki popularnej.  

 

Argentyńczyk Máximo Diego Pujol (ur. w 1957 r.) jest absolwentem Konserwatorium im. Juan José Castro Conservatory w Buenos Aires. Zdobył liczne nagrody i wyróżnienia, zarówno jako kompozytor, jak i gitarzysta. Od 1995 r. prowadzi klasę gitary w Konserwatorium im. Manuela de Falli w Buenos Aires. Inspirację czerpie z muzycznej tradycji Argentyny, a szczególnie jej form zrodzonych u wybrzeży Rio de la Plata i łączy ją z akademickim warsztatem wypracowanym w europejskich uczelniach. Przyczynia się do wzbogacenia światowego repertuaru gitarowego.  

Suita Buenos Aires to rodzaj dźwiękowej wycieczki po argentyńskiej stolicy. Tytuły części wskazują na różne jej dzielnice. Nuova Pompeya to obszar, z którego wywodzi się tango, Palermo – dzielnica włoska, San Telmo – stara dzielnica z licznymi kafejkami i bazarami i na koniec Microcentro - serce miasta, siedziba finansjery, biznesu i szerokich miejskich arterii. Pojol klarownie oddaje ducha i atmosferę tych miejsc.

Aleksandra Konieczna

 

Wydarzenie objęte patronatem Ambasady Argentyny w Polsce

 

Performers

Patryk Laburda violin
Katarzyna Laburda violin
Karolina Szefer-Trocha violin
Dorota Warcaba violin
Magdalena Ziętek violin
Małgorzata Krzeszowiec violin
Maria Strzelczyk the second violin
Joanna Tesarczyk viola
Eugeniusz Mikołajczyk viola
Dawid Jadamus viola
Anna Tumidajska cello
Jan Kotula double bass