NOSPR kameralnie / Oktet dęty NOSPR

Chamber hall
thursday
21 February 2019 | time:19:30
NOSPR kameralnie / Oktet dęty NOSPR

Programme

Georg Friedrich Händel „Przybycie królowej Saby” z oratorium „Salomon” HWV 67 (oprac. na oktet dęty)

Ludwig van Beethoven Rondino Es-dur

Johann Nepomuk Hummel Partita Es-dur

Wolfgang Amadeus MozartSerenada c-moll KV 388

Chick Corea Spain (oprac. Mateusz Walach)

Muzykowanie w oktecie instrumentów dętych, zestawionych parami (2 oboje, 2 klarnety, 2 waltornie i 2 fagoty) zdobyło popularność w latach 1760-1840 zwłaszcza na terenach niemieckojęzycznych jako tzw. Harmoniemusik. W warunkach dworskich towarzyszyło ucztom i przyjęciom ogrodowym ale umilało też pobyt w tawernach i gospodach. W XIX wieku tego typu kapele rozrastały się do 13 muzyków (instrumentarium powiększano o 2 flety i kolejne 2 rogi, dodawano też instrument basowy - kontrabas, serpent, kontrafagot lub puzon). Znaczną część repertuaru oktetów dętych stanowiły transkrypcje i aranżacje znanych fragmentów z dzieł operowych lub oratoryjnych.  Przykładem może być rozpoczynająca koncert Sinfonia z oratorium Salomon Georga Friedricha Haendla pt. Przybycie królowej Saby. "Harmoniści", zwłaszcza utrzymywani na renomowanych dworach, przyswajali sobie także bardziej ambitne, oryginalne utwory. Nieocenione pod tym względem stały się wzorce stworzone przez Józefa Haydna.

Rondino Es-dur to jedna ze wczesnych kompozycji Ludwiga van Beethovena. Pochodzi z 1792 roku i miała być prawdopodobnie ostatnią częścią Oktetu Es-dur, wydanego już w Wiedniu jako op. 103.  Ostatecznie jednak Beethoven posłużył się innym zakończeniem, a Rondino opublikowano dopiero po jego śmierci, w 1830 roku. Wiodąca rola przypada tu pierwszej waltorni, która prowadzi szeroką i łagodną melodię, na którą odpowiada pozostały zespół. Pierwszy epizod, równie śpiewny, przypada w udziale klarnetowi i prowadzi do subtelnej interakcji między obojem, rogiem i fagotem.  W kodzie muzyka stopniowo traci intensywność, a kończący całość duet waltorni z tłumikami nadaje jej żałobny koloryt.

Partita Es-dur Johanna Nepomuka Hummla ma klasyczną budowę cyklu sonatowego, choć nazwa utworu sugeruje związki z epoką baroku. Hummel kontynuuje w nim styl swoich mistrzów - Haydna i Mozarta,  oparty na śpiewnej melodyce i lekkich figuracjach. W 1803 roku, z którego pochodzi Oktet, Hummel był następcą Haydna na stanowisku kapelmistrza w posiadłości Esterhazych w Eisenstdadt.

Część I Oktetu w formie sonatowej oparta została na modnych wówczas, fanfarowych motywach, Andante  uwodzi wdziękiem i szlachetną prostotą, natomiast Finał oparty na motywach sygnałowych rogu nawiązuje do tematyki myśliwskiej.

Ciężar gatunkowy Serenady c-moll Mozarta wyrasta daleko ponad to, co rozumie się przez gatunek osiemnastowiecznej serenady, czyli muzykę lekką, grywaną w plenerze. Być może, tak jak Serenada Es-dur KV 375 z 1782 roku, miała zostać wykonana w ogrodach cesarskich. O ówczesnym władcy, Józefie II Habsburgu wiadomo, że był wybredny w swoich muzycznych upodobaniach. Imponowały mu utwory utrzymane w fakturze kontrapunktycznej. Nic dziwnego zatem, że Mozart starający się o jego względy „przemycił” technikę kanonu do menueta. Faktura i frazowanie Serenady c-moll bardziej przypominają symfonię, a to za sprawą wyrazistości głównych motywów, rozpracowania tematów,  współdziałania uczestników zespołu, quasi-symfonicznych efektów tutti. Zjawiskowy charakter ma liryczne Andante, doskonale wydobywające kantylenowe walory każdego z instrumentów, a forma wariacji w finale również nie została potraktowana „z lekka” czy „rozrywkowo”, raczej zapowiada poważne podejście do tej formy znane z wariacji Ludwiga van Beethovena.

Hiszpania to instrumentalna kompozycja w stylu jazz-fusion Chicka Corei, znakomitego pianisty jazzowego i kompozytora, najbardziej znany jego utwór. Skomponowany w 1971 roku  pojawił się na jego albumie Light as a Feather (Lekki jak piórko). Utwór został nagrany później w kilku wersjach przez innych jeszcze artystów, np. Paco de Lucia, Al Di Meola. W 2001 r. Corea otrzymał za niego nagrodę Grammy. Kilka lat temu kompozycję Corei zaaranżował na oktet dęty Mateusz Walach.

Aleksandra Konieczna

Performers

Karolina Stalmachowska oboe
Urszula Lipień oboe
Wiesław Grochowski French horn
Sold out

Ticket prices

10 zł